D.7/89 YİM 41/86

Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Oturum Yapan

Yüksek Mahkemede

Yargıç Aziz Altay Huzurunda

Anayasanın 152. Maddesi hakkında

Müstedi: Ayniye Hüseyin, Daire No.11, Afrodit Apt., Türkmen Sokağı, Lefkoşa

-ile-

Müstedaaleyh: 1. Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonu vasıtasıyle

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Lefkoşa

2. K.K.T.C. Bakanlar Kurulu vasıtasıyle Kuzey Kıbrıs Türk

Cumhuriyeti, Lefkoşa

A r a s ı n d a.

Müstedi namına: Kıvanç M. Riza

Müstedaaleyh namına: Mehmet Şefik

Yasa Maddesi: 1979 Terk Edilen ve Özel Bölgelerdeki Taşınmaz Mallar ile Yabancılara Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi Tüzüğünün 14. maddesi.

İstemin Özeti: Müstedaaleyhlerin başvuru konusu malın 6. bölge dahiline alınıp puan değerinin buna göre saptanmasına ilişkin kararlarının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilmesi istemi.

OLAY: Müstedi, bitişiğindeki parsel 4. bölgeye dahil edilirken, kendi parselinin 6. bölgeye dahil edilmesinin, büyük bir haksızlık teşkil ettiğini, 1. Müstedaaleyhin Müstediye ait parselin puan değerini gözönünde bulundurması gereken tüm hususları dikkate almadan ve yeterli araştırma yapılmadan saptadığını ve böylece hataya düştüğünü iddia etti.

SONUÇ: 1979 Terkedilen ve Özel Bölgelerdeki Taşınmaz Mallar ile Yaban-cılara Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi Tüzüğüne göre, arsanın komşu bulunduğu arsalardaki kullanışlar dolayısıyle değer kazanması ve kendine özgü değeri artırıcı nedenleri olması halinde değerlendirmede bu niteliklerin de dikkate alınması gerekir. Bu meselede Müstedinin konu arsanın böyle bir niteliği bulunduğu hesaba katılmadan değerlendirme yapıldığı anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak başvuru kabul edilir ve Müstedaaleyhin Müstediye ait parselin puan değerini değerlendirdiği yazı ile Müstedinin bilgisine getirilen kararın hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurmayacağına karar verilir.

H Ü K Ü M

Müstedi, Baf Kasabasında terkettiği pafta/harita VI.-3.4.V, parsel numarası 1172/1 olan ev ve avludan ibaret taşınmaz malın sahibi olup eşdeğer için müracaatta bulundu. Müstedinin müracaatını inceleyen 1. müstedaaleyh, alanı 2066 ayakkare olan konu malın 6. bölge dahilinde olduğunu dikkate aldı ve puan değerini 297,336 olarak saptadı. Müstedi, yapılan değerlendirmenin düşük olduğunu öne sürerek süresi içinde itiraz etti. 1. müstedaaleyh itirazı inceledikten sonra konu malın değerini 314,740 puana yükseltti. Bunun üzerine Müstedi bu başvuruyu dosyaladı ve müstedaaleyhlerin konu malın 6. bölge dahiline alınıp puan değerinin 314,740 olarak saptanmasına ilişkin karar veya kararların hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurma-yacağına karar verilmesini istedi.

Müstedaaleyhler dosyaladıkları itiraznamede yetkilerini aştıklarına veya kötüye kullandıklarına ilişkin iddiaları reddettiler ve yapılan değerlendirmenin doğru olduğunu ve mevzuatın öngördüğü tüm kriter ve faktörlerin dikkate alındığını iddia ettiler.

Mahkeme huzurunda bulunan ve ihtilâf konusu olmayan olgulara göre, müstedinin başvuru konusu taşınmaz malının bulunduğu Kasaba için de, 1979 Terkedilen ve Özel Bölgelerdeki Taşınmaz Mallar ile Yabancılara Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi Tüzüğü uyarınca, değerlendirme haritaları hazırlanıp bölgelendirilmiş ve değerlendirilme bu çerçeve içerisinde yapılmıştır. Müstedinin 1172/1 parsel numaralı taşınmaz malı Emare 2 olarak ibraz edilen değerlendirme haritasında 6. bölge içine alınmıştır. Müstedinim konu malının bitişiğindeki 1171 numaralı parsel ise, Emare 1 plânda mavi çember içinde gösterilen küçük bir kısım hariç, 4. bölge içine alınmıştır. Mavi çember içine alınan kısım ise 6. bölgeye dahil edilmiştir.

1171 numaralı parsel değerlendirilirken mavi çember içindeki kısım 6. bölgede olduğu halde 4. bölge ayakkare birim fiatı üzerinden değerlendirildi. Müstedinin konu malı ise mavi çember içindeki kısmın bitişiğinde olmasına rağmen 6. bölge birim fiatı esas alınarak değerlendirildi ve puan değeri 297,336 olarak saptandı. Ancak daha sonra müstedinin bu değerlendirmeye yaptığı itiraz üzerine müstediye ait parselin Komşu üst derecedeki bölge sınırında olması dikkate alındı ve puanları 314,740’a yükseltildi.

Müstedi bitişiğindeki 1171 numaralı parsel 4. bölgeye dahil edilirken kendi parselinin 6. bölgeye dahil edilmesinin büyük bir haksızlık teşkil ettiğini, 1. müstedaaleyhin müstediye ait parselin puan değerini, gözönünde bulundurması gereken tüm hususları dikkate almadan ve yeterli araştırma yapmadan saptadığını ve böylece hataya düştüğünü iddia etti.

Mavi çember içindeki kısmın yola olan cephesi 35-40 ayak, oradan Palikaridis Caddesine olan mesafe 70-75 ayaktır. Başka bir deyişle müstedinin parselinin Palikaridis Caddesinden uzaklığı 100 kusur ayak kadardır.

Müstedaaleyhlerin tanığı olarak şahadet veren Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonu Üyesi Mustafa Ertuğrul, 1171 numaralı parselin mavi çember içine alınan ve 4. bölge içinde olduğu kabul edilip ona göre değerlendirilen kısmın Emare haritaya bakarak hangi bölge dahilinde olduğunu kesin olarak söyleyemeyeceğini belirtti. Saptama, Değerlendirme ve Tazmin Komisyonu Başkanı Esat Fellahoğlu müstedinin parselinin bitişiğinde bulunan mavi çember içindeki kısım, 6. bölge içinde olmasına rağmen, büyük kısmı 4. bölge içinde olan 1171 numaralı parselin küçük parçası olduğunu dikkate alarak ona da 4. bölge birim fiatının uygulandığını teyit etti. Bu tanık müstediye ait parselin, 1171 numaralı parsel ile birlikte mütalâa edilmesi halinde, mavi çember içindeki kısım için olduğu gibi ona da 4. bölge birim fiatının kesinlikle uygulanıp uygulanmayacağı hususunda birşey söyleyemeyeceğini belirtti.

Müstedinin 2066 ayakkare olan arsası 217,699 puan olarak değerlen-dirilmiştir. 1979, Terkedilen ve Özel Bölgelerdeki Taşınmaz Mallar ile Yabancılara Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi Tüzüğüne göre, arsanın komşu bulunduğu arsalardaki kullanışlar dolayısıyle değer kazanması ve kendisine özgü değeri artırıcı nedenleri olması halinde, değerlendirmede bu niteliklerin de dikkate alınması gerekir. Bu meselede müstedinin konu arsasının böyle bir niteliği bulunduğu hesaba katılmadan değerlendirme yapıldığı anlaşıl- maktadır.

Emare 1 plâna bakıldığında müstedinin parselinin güneydoğusunda bulunan telefon, telgraf dairesine ve hemen yanındaki meydanlığa yakın olduğu gibi, Palikaridis Caddesine de 100 kusur ayak uzaktadır. Yine plândan görüleceği gibi Palikaridis Caddesinin bitişiğinde bir park ve bu parkın içinde okullar bulunmaktadır. Emare 1 plândan görülebileceği gibi müstedinin 1172/1 numaralı parseli 1170 ile 1171 numaralı parsellerle bitişiktir. Müstediye ait konu parselin bulunduğu Herakles Sokağına paralel Makarios Caddesi bulunmaktadır. Müstedinin konu parseli 1171 veya özellikle 1170 numaralı parselle birleştirildiği takdirde bu parsellerin bir tarafından Makarios Caddesine diğer taraftan da Herakles Sokağına cephesi olan bir bütünlük meydana gelir. Müstediye ait parselin belirtilen bu niteliklerden dolayı önemli bir konumu bulunduğu açıktır ve bu niteliklerin parselin değerine de yansıması gerektiğine kuşku yoktur. Halbuki 1. müstedaaleyhin, müstediye ait parseli değerlendirirken yeterince araştırma yapmadığı ve parselin yukarıda belirtilen kendine özgü değeri artırıcı nitelikleri göz önünde bulundurmadığı veya yeterince bulundurmadığı ve Tüzüğün öngördüğü tüm değer artırıcı nitelikleri dikkate almadığı anlaşılmaktadır. Yukarıda belirtilenler ışığında başvuru konusu kararı almakla 1. müstedaaleyhin hataya düştüğü kanısındayım.

Son olarak bir hususa daha değinmek istiyorum. Müstedi 1171 sayılı parsel 4. bölgeye dahil edilirken kendi parselinin 6. bölgeye dahil edilmesinin büyük bir haksızlık olduğunu iddia etmiştir. Ne var ki 1979 Terk Edilen ve Özel Bölgelerdeki Taşınmaz Mallar ile Yabancılara Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi Tüzüğünün 14. maddesi uyarınca hazırlanan bölgelendirme haritası, Tüzüğün bir parçası durumundadır. Müstediye ait parselin 6. bölgede gösterildiği emekli tapu müdürü olan Esat Fellahoğlu’nun şahadetinden anlaşılmaktadır. Bu durumda değerlendirme, Tüzüğün öngördüğü bölgelendirme haritası esas alınarak yapıldığına göre, müstediye ait parselin bulunduğu 6. bölge birim fiatının dikkate alınarak değerlendirilmiş olmasının Tüzüğe ters düşen bir yanı yoktur.

Sonuç olarak başvuru kabul edilir ve müstedaaleyhin, müstediye ait 1172/1 numaralı parselin puan değerini 314,740 olarak değerlendirdiğine ilişkin DD 6726 – 1046 sayı ve 23.12.1985 tarihli yazı ile müstedinin bilgisine getirilen kararının hükümsüz ve etkisiz olduğuna ve herhangi bir sonuç doğurma-yacağına karar verilir.

Masraflar için herhangi bir emir verilmez.

(Aziz Altay)

Yargıç

28 Şubat 1989

335

D

UBE

1997-11-03

ComTECH